Emzirme Kontrendikasyonları
Hangi Durumlarda Emzirmeye Ara Verilmeli veya Durdurulmalıdır?
🛡️ Genel Yaklaşım
Annenin enfeksiyon hastalıklarının çoğunda emzirmeye devam edilir. Çoğu durumda bebek zaten anne sütündeki koruyucu antikorlar sayesinde korunmaktadır. Ancak HIV ve HTLV-1 gibi istisnai durumlar ile bazı bebek kaynaklı metabolik hastalıklar emzirme için engel teşkil eder.
🚫 Kesin Kontrendike Olan Viral Enfeksiyonlar
HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü)
Gelişmiş beslenme seçeneklerinin sunulabildiği ülkemizde HIV (+) annenin emzirmemesi önerilir. Virüs pastörizasyonla yok edildiğinden, anne sütü ancak pastörize edilerek kullanılabilir.
HTLV-1 (İnsan T-Hücre Lenfotropik Virüsü)
Süt yoluyla bebeğe geçebilir. Güvenli beslenme seçenekleri mevcutsa emzirme için kesin bir engeldir. Dondurmanın virüsü yok ettiği konusunda yeterli kanıt yoktur.
ℹ️ Emzirmeye Engel Olmayan Veya Koşullu Durumlar
| Hastalık | Durum ve Uygulama |
|---|
| Hepatit A | Kontrendike değildir. Anne el temizliğine dikkat etmeli, bebek aşılanmalı ve immünglobulin verilmelidir. |
| Hepatit B | Kontrendike değildir. Doğumdan sonraki 12 saat içinde bebeğe aşı ve immünglobulin yapılmalıdır. |
| Hepatit C | Karaciğer yetmezliği veya eşlik eden HIV yoksa emzirme için bir engel oluşturmaz. |
| Sitomegalovirus (CMV) | Güvenlidir. Ancak prematüre ve immün yetmezlikli bebeklerde CMV (+) anne sütü dondurulmadan veya pastörize edilmeden verilmemelidir. |
| Lyme Hastalığı | Tedavi altındaki annelerde emzirmeye ara verilmez. Postpartum tanıda bebekle birlikte tedaviye başlanır. |
⚠️ Geçici Ara Verilmesi Gereken Durumlar
Herpes Simpleks (Uçuk)Memede lezyon yoksa emzirilir. Memede lezyon varsa iyileşene kadar sağılan süt atılır, emzirilmez.
Varisella-Zoster (Su Çiçeği)Yeni lezyonlar bitene kadar (yaklaşık 6-10 gün) anne ve bebek ayrılır, sağılmış süt ve immünglobulin desteği verilir.
KızamıkAnnede hastalık varsa 72 saat emzirmeye ara verilir. İmmünglobulin alan bebeğe sağılmış süt verilebilir.
🦠 Tüberküloz (Verem) ve Emzirme
- Geçmiş Tüberküloz: Emzirme için engel değildir.
- Aktif Tüberküloz: Anne bulaştırıcı olduğu sürece (genellikle tedavi sonrası 2 hafta) bebekten uzak tutulur. Bu sürede sağılmış süt verilebilir.
- Meme Lezyonu: Memede aktif lezyon varsa iyileşene kadar süt sağılıp atılmalıdır.
- Deri Testi Pozitifliği: Akciğer grafisi normalse emzirmeye engel yoktur.
🧪 Bebekte Kalıtsal Metabolizma Hastalıkları
Aşağıdaki durumlarda anne sütü kullanımı kısıtlanmalı veya durdurulmalıdır:
- Galaktozemi: (Kesin Kontrendike)
- Uzun zincirli acil CoA dehidrogenaz eksikliği
- Hiperlipidemi tip I (Şilomikronemi)
- Abetalipoproteinemi
- Üre siklusu enzim eksiklikleri
- Fenilketonüri (PKU): Çok yakın izlemle, özel mamaya ek olarak kısıtlı miktarda anne sütü verilebilir.
- Maple syrup urine hastalığı (Yakın izlemle kısmen)
- Tirozinemi ve Homosistinüri (Yakın izlemle kısmen)
- Propiyonik ve Metilmalonik asidemi (Yakın izlemle kısmen)
Arhavi Devlet Hastanesi – Anne ve Bebek Sağlığı Birimi